Dosya

FinTek girişimleri, bankalar için rakip mi? İş ortağı mı?

Tüm sektörlerde olduğu gibi bankacılık sektörü de gelişen teknolojiye birlikte evrim geçirmeye devam ediyor. Artık tüketiciler, bankacılık işlemleri için kullanıcı dostu, hızlı ve esnek ürünleri talep ediyorlar. Bu hızlı değişime regülatif bir sektör olan bankaların aynı hızda yanıt verememesi, tüketici ve kurumların bu ihtiyacına cevap verebilen Fintek ( Finansal Teknoloji) girişimlerini öne çıkardı.

2007-2008 küresel krizi ile yükselişe geçen Fintek sektörü için, 2010 yılından itibaren teknoloji ve yazılım gibi konularda farklı firmalarla işbirliği yapabileceğinin anlaşılmasıyla yeni bir dönem başladı. Bu dönemde bankaların Fintek girişimlerine daha çok yatırım yapması ve sunulan hizmetlerin artan çeşitliliği Fintek pazarını yukarıya taşıdı.

Fintek ekosisteminin, geleceğin ödeme dünyasında daha da büyük değişimler yaratacağı öngörülürken, dünya çapında Fintek şirketlerinin yaklaşık 31 milyar Dolar’dan fazla yatırım aldığı kaydediliyor.

Fintekler, Türkiye’de genel olarak ödeme sistemlerine yoğunlaşmış olsa da varlık yönetiminden Blockchaine kadar birçok alanda kendini gösteriyor. Henüz Avrupa ve ABD seviyesinde olmasa her geçen gün gelişen bu alanın Türkiye’deki geleceğini ise bankaların yaklaşımı belirleyecek.

Bankaların Fintek girişimlerine yönelik yaklaşımını ele aldığımız dosyamızda, her iki tarafın değerlendirmelerini ele aldık.

Yasal düzenlemeler işbirliklerinin önünü açıyor. 

BDDK’nın 18 Ekim 2018’de yayınladığı mevduat yönetmeliği,  uluslararası çapta ciddi bir yaygınlık kazanan açık bankacılık için Türkiye’de de ciddi değişimlerin miladı oldu.

Bankaların elinde bulunan müşteriye ait finansal verilerin tek bir sistemde toplandığı ve müşteriler tarafından verilen izinler doğrultusunda üçüncü partilerin kullanımına açıldığı bir yapıya izin veren düzenleme, Fintek ve ödeme kuruluşlarının devreye gireceği veya büyük bankaların yeni ürünleri müşteriye sunma noktasında kendilerini geliştirmesini sağlayacak bir alan sundu.

Fintek girişimleri, bankacılık sektöründe değişimler yaratıyor

Bankaların son dönemlerde Fintek girişimleri ile birlikte gerçekleştirdikleri ortak projelerin sayısında önemli bir artış gözlemleniyor.

Günümüzde bu iş birliktelikleri bankaların kendi kaynaklarını kullanmadan müşterilerine daha uygun maliyetlerle yeni nesil hizmetler sunmasını ve verimliliği arttırmasını sağlıyor.

Bu işbirliklerini ortaya çıkaran en önemli ihtiyacın ise kurumların ve tüketicilerin finansal işlemlere anında erişebilme isteğinin giderek artması olarak gösteriliyor. 

Fintek işbirliği maliyetleri düşürüyor.

EY’nin finansal teknoloji organizasyonu Innovate Finance ile birlikte hazırladığı Sermaye Piyasaları: İnovasyon ve FinTech Raporu’na göre; FinTech şirketleri ile işbirliği yapmak yatırım bankalarının özsermaye karlılık oranlarındaki düşüşü frenlemelerine yardımcı oluyor. Raporda inovasyon ve işbirliğini ön planda tutan yatırım bankalarının büyüme, optimizasyon ve sürdürülebilirlikte sayısız fırsat yakalayacağı vurgulanıyor.

Yatırım bankaları FinTek sektörü ile işbirliği yapma ihtiyacının farkına varırken, yeni teknolojilerin beraberinde getirdiği avantajlardan sonuna kadar faydalanıyorlar. Bankalarının önemli yapısal konuların üstesinden gelmeye çalıştığı ve inovasyonun ikinci planda kaldığı bir dönemde Fintekler göz ardı edilemeyecek fırsatlar sunuyor. FinTek şirketleri ile olan işbirliği yatırımının, teknolojik gelişmelerin gerisinde kalmanın taşıdığı riskten düşük olması bankaları bu işbirliğine yaklaştıran farktörler arasında.

EY’nin İnovasyon ve FinTek Raporu’na göre düzenleyici kurumlar yatırım bankacılığında sorunların aşılmasında Fintek çözümlerini gittikçe daha fazla destekliyor. Düzenleyici kurumların destek vermesinde Fintek çözümlerinin küresel olarak erişimi kolaylaştırmasının etkili olduğu düşünülüyor.

Dijital dönüşüm ve mobilite bankaları işbirliğine zorluyor

Dijital dönüşüm, hayatın her alanında vatandaşa dokunuyor. Mobil kullanıcıların artması ve kullanıcıların daha fazla kişiselleştirilmiş, kolay kullanım sunan hizmetler beklemesi, bankaların yenilikçi teknolojilere yatırım yapmalarını zorunlu kılıyor. Küresel finans kuruluşlarının son dönemde izledikleri küçülme politikaları, kendini ispatlayan Fintek oyuncuları ile işbirliği yapmalarını da beraberinde getiriyor. Fintek şirketleri, bankalar tarafından yeni hizmet ve çözüm sunma bağlamında vazgeçilmez bir ortak olarak görülüyor.

Fintekler verimliliği artırıp maliyetleri azaltmanın yanı sıra, bankacılık sisteminin dışındaki kullanıcıları da bu sisteme dahil edebilen yapısıyla sektör için önemli faydalar sunuyor.

Aynı zamanda müşterilerin finansal ihtiyaçlarına yenilikçi çözümler sunan bu ekosistemin bankacılık sektörüne entegrasyonu müşteri deneyimi bağlamında da eşsiz fırsatlar sunuyor.

Mustafa Çetin, Albaraka Genel Müdür Yardımcısı

FinTek ekosistemi, orta ve uzun vadede hem rekabet hem de iş birliği fırsatı doğuruyor.

Teknolojiden etkilenen ve bu değişimlerle evrilen diğer sektörler gibi bankacılık sektörü de sürekli bir değişim içinde. Özellikle finans ve teknolojiyi bir araya getiren, tüketici ve kurumların ihtiyacına hızlı cevap veren Fintech ekosistemi, orta ve uzun vadede hem rekabet hem de iş birliği fırsatları doğuruyor. Bu teknolojik değişime ayak uyduramamak müşteri ve pazar kaybı gibi sonuçları beraberinde getiriyor. Bankalar da bu yapıya ayak uydurmak durumunda kalacaklar.

Özellikle Avrupa’da PSD2 regülasyonunun yürürlüğe girmesiyle beraber API bankacılığının önü açılmış durumda. Finansal altyapı ve hizmet sağlayıcıları, bu sundukları hizmetin alt yapısını API’lar aracılığı ile 3. Parti firmalara açmak zorunluluğunda kalacak. Eğer müşteriler isterse, müşterilerimizin verilerini de bu finansal girişimler ile paylaşmak durumunda kalacağız.

Dijitalleşmedeki gelişmeler, tüketicilerin beklentilerini, davranışlarını ve finansal hizmetlere bakış açısını etkilemektedir. Bu gelişim, her yerden, kolayca erişilebilen, eğlenceli, hızlı ve kullanıcı dostu finansal hizmetler almayı bekleyen yeni müşteri segmentleri oluşturmaktadır. Diğer taraftan Bankaların da, sektöre hem rekabet hem de destek getiren özellikle finans ve teknolojiyi bir araya getiren, tüketici ve kurumların ihtiyacına hızlı cevap veren Fintech’lere planlarında yer vermeleri gerekiyor.

Kurum içi projelerin adaptasyonu çok daha kolay ve verimli oluyor.

Bu işbirlikleri, yetenekleri belirleme ve çekme, yeni teknolojileri test etme ve öğrenme, daha hızlı yenilik döngüsü oluşturma, yeni pazarlara girme ve daha iyi olma gibi önemli yararlar sağlarken aynı zamanda kurum içindeki teknolojiyi ve girişimcilik kültürünü de besliyor. Bu nasıl oluyor? Seçtiğimiz girişimler finans ve teknoloji alanında olduğu için doğrudan müşterileri olarak know-how tecrübesini kuruma aktarabiliyoruz. Girişimcilerle doğrudan çalıştığımız için kurum içi projelerin adaptasyonu çok daha kolay ve verimli oluyor. Aynı zamanda kurumdaki personellerin gelişimine de katkı sağlıyor.

Albaraka Garaj Startup Hızlandırma Merkezimizi açtık

Yeni finansal dünyaya hazır olmak için Dünya’da ilk defa bir katılım bankası himayesinde bulunan Albaraka Garaj Startup Hızlandırma Merkezimizi açtık. Fintech Girişimcilerin ihtiyaç duyacağı maddi manevi tüm hizmetleri tek bir çatı altında sunacağız. Hayallerini gerçekleştirecek motivasyona sahip tutkulu girişimcileri ve yenilikçi, teknoloji tabanlı ve ölçeklenebilir girişimleri destekliyoruz.

Albaraka Garaj’ın en önemli başarı metriği, girişimcilerin teknolojilerinin kuruma kazandırılması kurum içi PoC çalışmaları ile hem girişimcilere ürünlerini gerçek bir şirket ortamında test etme imkânın sağlanması ve aynı zamanda henüz çok yeni olan teknolojilerin normal süreçlerden çok daha hızlı bir şekilde kuruma kazandırılması. Burada çok daha esnek ve hızlı bir şekilde yeni teknolojilerini deneniyor ve aynı zamanda kurumun ihtiyaçlarından kaynaklanan problemlerin çözümleri için startup metodolojisi ile çözümler geliştiriliyor.

Toplamda 455 başvurunun alındığı ilk turda 9 girişimci jürinin onayını alarak tüm bu bahsedilen imkânlardan istifade etmeye başladılar. Şu an 7 girişimle POC çalışmaları yapıldı ve bunlardan 4 tanesi başarılı bir şekilde tamamlanarak satın alma ve entegrasyon çalışmaları sürdürülmektedir. Bu girişimler banka için de projeler yaptılar ve banka tarafından bu ürünler-hizmetler satın alındı. Bunun en güzel örnekleri de geçen sene lansmanlarını yaptığımız Biyometrik İmza Projesi, Avrupa’nın ilk faizsiz tam dijital bankası Insha ve yeni nesil dijital ödeme uygulaması girişimimiz Alneo. İnovasyon yolculuğumuzda 2020 sonuna kadar 10’dan fazla Fintech kurmayı hedefliyoruz.

Bankacılık sektörünün yenilikçi girişimlerden öğreneceği çok şey var.

Hızla değişen bir dünyada bankacılık da ödeme dünyası da aynı şekilde kalamayacak. Bu minvalde bankacılık sektörünün yenilikçi girişimlerden öğreneceği çok şey var. Bankaların genel olarak işleyen hantal yapısına girişimcilik ekosisteminin sağlayacağı çok katkı var.

Gelişen teknolojileri en hızlı şekilde benimseyerek onları bankacılık ekosistemine entegre ederek sektörün teknoloji ve yenilik odaklı bankası olmaya çalışacağız. Bir yandan müşterilerimizin finansal ihtiyaçlarına yenilikçi çözümler getirecek teknolojileri/uygulamaları araştırıp, değerlendirip, test edip hayata geçirirken; bir yandan da girişimcilik ekosistemiyle yakın bağ kurarak yeniliklere ayak durmayı onları benimsemeyi ve içselleştirmeyi hedefliyoruz.

Bankaların karşılaştıkları bu zorluklarla başa çıkabilmesi için teknolojiyi daha etkin kullanmaları gerekiyor. Dijitalleşmeye yapılacak yatırımlarla; operasyonel verimliliğin arttırılması, yeni gelir alanlarının sektöre kazandırılması ve müşteri deneyiminin iyileştirilmesi sağlanabilir. Ayrıca dijitalleşme sayesinde bankalar daha erişilebilir kurumlar haline gelecektir. Şube dışı kanallardaki etkinlikleri arttığında, zaman ve mekan sınırlaması olmadan müşterilerine hizmet verir hale gelecekler.

Bankamız da sektördeki bu beklentileri ve gelişmeleri dikkate alarak önceliğini; müşterilerimizin finansal ihtiyaçlarına yenilikçi çözümler getirecek teknolojileri/uygulamaların hayata geçirilmesi, operasyonel verimlilik, yapay zeka ve big data teknolojilerine yatırım ve ekosistemde yer alan diğer kurumlarla özellikle fintech girişimleriyle birlikte farklı işbirlikleri konusunda çalışmalarını sürdüreceğini söyleyebiliriz.

Kutay Yalınkılınç, Birleşik Ödeme, Genel Müdür Yardımcısı

Fintek işbirlikleri, bankalar için hızlı ve esnek çözümler sunuyor.

Son zamanda bankaların fintekleri  desteklemek amaçlı girişim oluşumları kurmaya başladıklarını gözlemliyoruz. Bildiğiniz üzere Birleşik Ödeme olarak biz de Fibabanka’nın bir süre önce hayata geçirdiği yatırım ve teknoloji girişimi Finberg ile bir  stratejik iş birliği gerçekleştirdik. Fintek girişimi olarak adlandırdığımız şirketleri servis sağlayıcılar ve lisansli E-para ve ödeme hizmetleri kuruluşları diye ikiye ayırmak gerekiyor. Servis sağlayıcı fintek girişimleri teknolojik eforlar anlamında bankalara hızlı ve kolay aksiyon alma imkanı sunarken, lisansli E-para ve ödeme hizmetleri kuruluşları bankalara  ulaşamadıkları kitlelere ulaşmalarının yanı sıra gerek mevzuatsal olarak da hızlı ve esnek çözümler sunabiliyor.

Bu işbirlikleri ile müşteriler de finansal hizmetlere daha kolay ve hızlı erişim sağlayabiliyor ve yenilikçi çözümlere daha kolay bir yoldan deneyimleyebiliyor.

Nöbetçi transfer ile EFT saatleri dışında hesaplar arası para transferi mümkün

Nöbetçi Transfer isimli ürünümüz,  özetle EFT saatleri dışında banka hesapları arası para transferine imkan veren bir üründür. Bu anlamda bankaları, hizmetlerinin tamamlayıcı bir unsur olduğunu düşünüyoruz. Nöbetçi transfer ürünümüz ile bankalarla entegre olarak bankaların internet ve mobil kanallarında, gece, hafta sonu tatil demeden diğer banka hesaplarına para transferi imkanı sağlar hale gelmekteyiz.

Fintek girişimleri ve bankalar müşterilerine kolay, güvenilir ve hızlı çözümü sunma  yarışına girmeye başladılar

Geleceğin dijital bankacılığa gittiğini görüyoruz. Bu durum da dijital ödeme dünyasının büyümesine sebep oluyor. Fintek girişimleri ve bankalar yeni teknolojilerle müşterilerine en kolay, güvenilir ve hızlı çözümü sunma  yarışına girmeye de başladılar.

Bu nokta da geniş müşteri kitleleri bulunan bankalar ile hızlı çözüm sunan teknoloji şirketlerinin işbirlikleri daha çok duyulmaya başlanacağını düşünüyoruz.

H. Mete Güneş, Türkiye İş Bankası Dijital Bankacılık Müdürü

Girişimcilik ekosistemi içerisinde aktif olarak yer alıyoruz.

Bankacılık sektörü yoğun müşteri verisi barındıran ve işleyen, sahip olduğu çok sayıdaki müşteri verisini anlamlandırarak müşterilerine kişiselleştirilmiş teklifler sunma potansiyeline sahip olan bir sektör.  Dijital çağda bireylerin değişen ihtiyaç ve beklentileriyle bankaların sunduğu hizmet-ürün seviyesi birbirinden uzaklaşmaya başladığında, finansal teknoloji girişimleri bu alandaki boşluğa hızlı bir şekilde nüfuz etmeye başladı. Bu değişimle birlikte her sektörde olduğu gibi bankalarda da bir dönüşüm zorunlu hale geldi. Dijital dönüşümle başlayan bu yolculukta finansal teknoloji girişimleriyle işbirliği yapmak, beraber öğrenmek ve ürünü birlikte geliştirmek hem müşteri hizmet kalitesinin artışına hem de kurumların kültürel dönüşümüne yön verici oldu.

Öncelikle, ilk bakışta finansal teknoloji şirketleri bankaların doğal rakipleri olarak konumlanmış gibi görünüyorlar. Diğer yandan, Türkiye bankacılık sektörü dijitalleşme ve teknoloji odaklı ürün ve hizmet geliştirme konusunda diğer coğrafyalara göre daha gelişmiş durumda.  Bu nedenle pazarı büyütecek, verimliliği artıracak ve müşteriye en iyi hizmeti sunacak yaklaşımın bankaların finansal teknoloji şirketleri ile işbirliği yapması olduğu görüşündeyiz. Pazardaki problemleri kimi zaman bankalardan daha hızlı tespit ederek, çevik bir yaklaşımla bu problemlere çözüm üreten FinTek girişimleri ile birlikte hareket etmek, bankaların alışılagelmiş iş yapış biçimlerini değiştirerek ürün ve hizmetlerin müşterilere ulaşma hızını artıracak.  Ayrıca girişimcilik ekosisteminin büyümesine katkı sağlayarak yeni değerlerin ortaya çıkmasına imkân tanıyacak.

Müşteriler, finansal ihtiyaçlarını aracısız ve kişiselleştirilmiş deneyimlerle çözebiliyor.

Bankaların müşteri sayısı hızla artsa da, hala bankacılık sistemine dâhil olmayan veya bankacılık ürün ve hizmetlerini yeterince kullanmayan çok sayıda potansiyel müşteri bulunuyor. Bu hem ülkemiz hem de dünya geneli için geçerli. Burada FinTek’lerin en önemli faydası bir noktadan bu kişileri finansal sisteme dâhil edebilme becerileri. Bankacılık sistemine yeni müşteriler dâhil oldukça bundan şüphesiz ki bankalar kadar devletler de yarar sağlıyor. Müşterilerin en önemli kazanımı ise, finansal ihtiyaçlarının aracısız ve kişiselleştirilmiş deneyimlerle çözülmesi oluyor.

Rakip olarak değil potansiyel iş ortaklarımız olarak görüyoruz.

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki, İş Bankası olarak girişimleri rakip olarak değil potansiyel iş ortaklarımız olarak görüyoruz. 3 temel işbirliği yaklaşımımız bulunuyor. Bunlardan ilki girişimin müşterisi olmak. Bankanın ihtiyaç duyduğu ürün ya da hizmeti sunan bir girişim ile yürüttüğümüz kavram kanıtlama çalışması sonuçlarının olumlu olması halinde, girişimden ürün ya da hizmeti satın alıyoruz. Bir diğer yaklaşımımız, girişimlerin ürün ya da hizmetlerini geniş müşteri kitlemize ulaştırmak. Bu sayede müşterilerimizin problemlerine çözümler sunarken, girişimlerin de doğrudan hedef müşterilerine ulaşabilmelerine imkân tanıyoruz. Son olarak, girişimlerle birlikte ortak ürün ya da hizmet geliştiriyoruz. Bu yaklaşımımız bir yandan ihtiyaçlarımızın hızla karşılanmasını sağlarken, diğer yandan girişimlerin ürün çeşitliliğini artırmasına, pazardaki problemlere alternatif çözümler sunmalarına olanak tanıyor.

İş Bankası olarak girişimcilik ekosistemi içerisinde aktif olarak yer alıyoruz. 2017 yılının Mayıs ayından itibaren ana destekçisi olduğumuz Workup Girişimcilik Programında birçok girişimin büyüyerek geniş kitlelere ulaşmasına yardımcı olduk. Girişimcilik ekosistemine en güncel katkımız ise yatırımcı kimliğimizle olacak. Maxis Girişim Sermayesi Portföy Yönetim A.Ş. bünyesinde 2018 yılının son çeyreğinde kurulan Yenilikçi Girişim Sermayesi Yatırım Fonu’nun tek yatırımcısı olarak, teknoloji odaklı ve ölçeklenebilir yeni nesil girişimleri yatırımcı olarak da destekleyeceğiz.